Mondgezondheid in Vlaamse psychiatrische verzorgingstehuizen

D’Huyvetter Phara, 2025
Mondgezondheid bij bewoners van psychiatrisch verzorgingstehuis : een vergeten zorg? Een goede mondgezondheid is essentieel voor onze levenskwaliteit. Ze laat ons toe om te eten, te spreken, te lachen en ons goed te voelen in ons vel zonder pijn of schaamte. Toch is mondzorg voor veel mensen niet vanzelfsprekend. Mensen met een ernstige psychische aandoening, die langdurig in een psychiatrisch verzorgingstehuis (PVT) verblijven, hebben vaak een slechtere mondgezondheid dan anderen. Zij lopen namelijk een verhoogd risico op tandproblemen, onder meer door medicatiegebruik, minder frequente tandartsbezoeken en verminderde zelfzorg. Over de mondgezondheid van deze kwetsbare doelgroep bestond in Vlaanderen tot nu toe nauwelijks informatie. Daarom onderzochten we in deze masterproef de mondgezondheid van bewoners in zeven psychiatrische verzorgingstehuizen verspreid over Vlaanderen. In totaal namen 63 bewoners deel. Via interviews en klinische mondonderzoeken werden onder meer eet- en rookgewoonten, medicatiegebruik en de gebitsstatus in kaart gebracht. De resultaten waren opvallend. Meer dan 30% van de deelnemers had geen enkele natuurlijke tand meer. Bovendien droeg een derde van deze groep geen kunstgebit. Bij bewoners die wel nog tanden hadden, was het gemiddelde aantal tanden vrij laag (12,4) en hadden veel bewoners tanden met gaatjes. Ook het aantal mensen met ernstige tandvleesontstekingen was opvallend hoog. De meerderheid had onvoldoende functionele tandcontacten, wat betekent dat ze niet genoeg tanden hadden om goed te kunnen kauwen. Ook de mondhygiëne liet vaak te wensen over: tandplaque, tandsteen en ontstekingen werden frequent vastgesteld. Ten slotte gaven de antwoorden op vragen over het bio-psycho-sociale welzijn aan dat ongeveer een kwart van de deelnemers het afgelopen jaar pijn in de mond had ervaren. Hoewel de resultaten met de nodige voorzichtigheid geïnterpreteerd moeten worden, gezien de beperkingen van de studie (zoals de beperkte steekproefgrootte, mogelijke bias en beperkte vergelijkbaarheid met (internationale) literatuur), kan men besluiten dat het niet goed gesteld is met de mondgezondheid van deze doelgroep. De bevindingen tonen de nood aan meer aandacht, samenwerking en structurele toegang tot preventieve en professionele mondzorg binnen de geestelijke gezondheidszorg.

Promotor Martijn Lambert
Opleiding Tandheelkunde
Domein Maatschappelijke impact
Kernwoorden Mondgezondheid bewoners psychiatrisch verzorgingstehuis Vlaanderen