Evaluatie van de hoofdverpleegkundige: is een verpleegkundige achtergrond noodzakelijk?

De Groote Lisa, 2025
Achtergrond De Belgische ziekenhuiszorg kampt met een tekort aan hoofdverpleegkundigen, wat vragen oproept over het belang van een verpleegkundige opleiding voor deze leiderschapsfunctie. Tegelijkertijd nemen zorgcomplexiteit en personeelstekort toe. Doel en methode Deze kwalitatieve studie onderzoekt de percepties van zestien Vlaamse zorgmanagers en verpleegkundig directeurs via semigestructureerde interviews. De data werden thematisch geanalyseerd om inzichten te krijgen in de rol van opleidingsachtergrond in leiderschap. Belangrijkste bevindingen Leiderschap, communicatie en organisatorisch talent zijn cruciaal voor de functie en worden als persoonsgebonden beschouwd, los van de verpleegkundige achtergrond. Niet-verpleegkundigen brengen soms een vernieuwend perspectief en zijn capabel in managementtaken. Tegelijkertijd werd het gebrek aan klinische kennis als risico gezien, met mogelijke gevolgen voor teamdynamiek, legitimiteit en micromanagement. Acceptatie door artsen en verpleegkundigen blijft een uitdaging. Duo-leiderschap en gerichte coaching worden als mogelijke oplossingen gezien. Conclusie en aanbevelingen Flexibele aanstellingscriteria zijn nodig, waarbij behoud van zorginhoudelijke expertise centraal blijft. Duidelijke functieprofielen, innovatieve leiderschapsmodellen en een ondersteunende organisatiecultuur dragen bij aan kwaliteitsvolle zorg en een positieve teamsfeer, zeker in tijden van personeelstekort. Deze inzichten kunnen ziekenhuizen en beleidsmakers helpen bij duurzame beslissingen over leiderschap in de zorg

Promotor Simon Malfait
Opleiding Verpleegkunde en Vroedkunde
Kernwoorden hoofdverpleegkundige zorg verpleegkundige opleidingsachtergrond