Hoe is de zelf-gerapporteerde en gepercipieerde mondgezondheid van de Belgische bevolking in de gezondheidsenquête 2018 ?
De Smet Aulikki, 2025
In 2019 leden wereldwijd 3.5 miljard mensen aan onbehandelde mondziekten, wat het de meest voorkomende aandoeningen ter wereld maakte. Het gaat daarbij niet alleen om gaatjes, tandvleesontstekingen en tandverlies, maar ook om aandoeningen zoals lip- en mondkanker. Mondproblemen zijn vaak pijnlijk, beïnvloeden de levenskwaliteit en kunnen bovendien gelinkt zijn aan ziektes zoals diabetes en hart- en vaatziekten. Verder kosten ze veel geld, zowel voor mensen zelf als voor de gezondheidszorg.
Goede mondzorg en preventie kunnen helpen om deze problemen – én de kosten – te verminderen. Gerichte investeringen in het mondzorgbeleid verlagen bovendien zowel uitgaven voor mondziekten als voor gerelateerde systemische aandoeningen. Tegelijk is het essentieel om ongelijkheden aan te pakken en mondzorg voor iedereen toegankelijk te maken. Om beter te begrijpen hoe het zit met de mondgezondheid in België, werd in 2018 een grote bevraging gehouden bij de bevolking via de Nationale Gezondheidsenquête.
In totaal deden 11.611 mensen mee aan de grootschalige enquête. Uit de resultaten blijkt dat slechts een kleine meerderheid van de Belgische bevolking vindt dat ze een goede mondgezondheid hebben. Minder dan de helft poetste hun tanden twee keer per dag of vaker, en veel mensen gaven aan last te hebben van pijn of andere klachten in en rond de mond. Dit illustreert dat mondproblemen sterk aanwezig zijn in België, ondanks dat het een welvarend en goed ontwikkeld land is.
Bijkomend werd de sociale ongelijkheid binnen het mondgezondheidsvraagstuk bevestigd. Respondenten met een lagere scholingsgraad gaven het vaakst aan een slechte mondgezondheid te hebben en dat hun levenskwaliteit hier onder leed. Daarnaast bleek dat een tekort aan financiële middelen de voornaamste reden was voor het niet regelmatig raadplegen van een tandarts.
Ten slotte werd een verschil tussen mannen en vrouwen waargenomen. Vrouwen meldden vaker pijnklachten en een verminderde levenskwaliteit, maar poetsten wel vaker hun tanden dan mannen.
In de toekomst moeten campagnes rond mondzorg beter inspelen op deze verschillen, zodat risicogroepen doeltreffend worden bereikt en iedereen geïncludeerd wordt in de inspanningen voor een betere mondgezondheid. Dit vraagt om een gedeelde verantwoordelijkheid waarbij de mensen zelf voor hun dagelijkse mondhygiëne zorgen, zorgverleners kwaliteitsvolle mondzorg bieden en beleidsmakers een doeltreffend en inclusief kader creëren. Alleen samen kunnen we ervoor zorgen dat een gezonde mond voor iedereen haalbaar is.
| Promotor | Peter Bottenberg |
| Opleiding | Tandheelkunde |
| Domein | Dental public health |
| Kernwoorden | Belgische mondgezondheid Nationale Gezondheidsenquête HIS 2018 |