WAAROM MENSEN MET HET SYNDROOM VAN SJÖGREN EXTRA OPVOLGING DOOR DE TANDARTS NODIG HEBBEN Mensen met het syndroom van Sjögren hebben opvallend meer tandplak, ontstekingen van het tandvlees en bot rondom de tanden, alsook meer tandvullingen en blootliggende tandwortels. Hun mondgezondheid is niet alleen kwetsbaarder, ze ervaren ook meer ongemakken die hun levenskwaliteit aanzienlijk verlagen. Door problemen bij eten, spreken en sociaal contact, heeft de ziekte een aanzienlijke invloed op hun dagelijkse leven. Sjögren onder de loupe Het syndroom van Sjögren is een ziekte waarbij de beschermcellen van het lichaam zich vergissen en eigen klieren, zoals de speeksel- en traanklieren, aanvallen. Dit leidt voornamelijk tot een droge mond en droge ogen. Daarnaast kunnen ook andere delen van het lichaam, zoals de huid, worden aangetast. Het syndroom kan als enige aandoening voorkomen, wat we het primaire syndroom van Sjögren noemen. Als het samen met andere aandoeningen van pezen, spieren en gewrichten aanwezig is, spreken we van het secundaire syndroom van Sjögren. De ziekte wordt vooral vastgesteld bij vrouwen tussen 40 en 50 jaar. Wat zegt het onderzoek? Om een idee te krijgen van de mondgezondheid en de daaraan gerelateerde levenskwaliteit van mensen met het syndroom van Sjögren in verhouding tot die van de algemene bevolking in België, voerden we een onderzoek uit. We werkten enkel met vrouwelijke deelnemers, omdat de ziekte vooral bij hen wordt vastgesteld. We voerden tandheelkundig onderzoek uit en lieten alle deelnemers vragenlijsten invullen. De resultaten bevestigden enkele stellingen die we voordien al lazen in wetenschappelijk onderzoek. Bij de onderzochte vrouwen met het syndroom van Sjögren zagen we bijvoorbeeld meer tandplak, ontstekingen en andere problemen in de mond dan bij doorsnee Belgische vrouwen. Maar wat vooral opviel, was dat ze in de vragenlijsten aangaven dat hun mondgezondheid duidelijk een negatieve invloed had op hun levenskwaliteit. Tandartsen spelen een sleutelrol Het is duidelijk dat mensen met het syndroom van Sjögren vaak nood hebben aan een brede behandeling, waarbij verschillende zorgverleners moeten samenwerken. Ook de tandarts (en mondhygiënist) mag daarbij niet ontbreken, want die speelt een belangrijke rol in zowel de vroege herkenning als de verdere opvolging van de ziekte. Bij mensen met het syndroom van Sjögren worden regelmatige tandartsbezoeken dan ook sterk aangeraden, zodat problemen zoals gaatjes tijdig aangepakt kunnen worden. Om zelf een steentje bij te dragen aan een betere mondgezondheid en de daaraan gerelateerde levenskwaliteit bij mensen met het syndroom van Sjögren, stelden we alvast verwijsbrieven op om tandartsen actief te betrekken bij hun opvolging. Daarnaast maakten we een overzichtelijke lijst met bestaande middelen tegen monddroogte, zodat ze makkelijker de weg vinden naar producten die de natuurlijke aanmaak van speeksel kunnen stimuleren of vervangen. ‘Knowledge is power’, zei de filosoof en wetenschapper Francis Bacon lang geleden. Toch moet deze kennis zich in de toekomst steeds meer vertalen naar acties, zodat we mensen met het syndroom van Sjögren kunnen helpen om een betere mondgezondheid en zo ook een betere levenskwaliteit te bekomen.