Er is een uitgesproken nood aan gecoördineerd klinisch leiderschap bij verpleegkundigen, gedragen door de volledige organisatie. Met de invoering van de functie van verpleegkundige verantwoordelijk voor algemene zorg (VVAZ) worden verpleegkundigen niet langer enkel gezien als uitvoerders van zorg, maar ook als regisseurs van het zorgproces. In dat kader is klinisch leiderschap onmisbaar. Toch blijft de vraag bestaan welke vorm van training het meest bijdraagt aan de ontwikkeling van dit leiderschap. In deze masterproef werd daarom de effectiviteit van twee opleidingsmodellen onderzocht. Enerzijds ging het om een bewustwordings- en groeitraject van vijf maanden, met interactieve sessies, simulaties en intervisie. Anderzijds werd een korte, theoretische basisvorming van drie uur georganiseerd. Beide trajecten waren erop gericht het bewustzijn van verpleegkundigen rond hun leiderschapskarakteristieken te vergroten en hun perceptie van het teamklimaat in kaart te brengen. Uit de resultaten bleek dat zowel de basisvorming, als het groeitraject effect hadden. De deelnemers van beide trajecten rapporteerden een sterker bewustzijn van hun eigen leiderschapskarakteristieken. Wat de contextuele factoren betrof had het groeitraject een meerwaarde op teamniveau. De basisvorming leverde dan weer een betere perceptie over de organisatorische context. Deze bevinding toont aan dat leiderschap zich niet enkel individueel ontwikkelt, maar ook afhankelijk is van een ondersteunende cultuur binnen de organisatie. Dit onderzoek toont aan dat klinisch leiderschap niet exclusief voorbehouden is voor formele leidinggevenden, maar dat die elke zorgverlener deze kan ontwikkelen. Dit is relevant in tijden van personeelstekorten en hoge werkdruk. Klinische leiders versterken immers de patiëntveiligheid en de zorgkwaliteit, terwijl een betere teamdynamiek kan bijdragen tot minder burn-out en meer retentie van personeel. Bovendien blijkt dat gerichte trainingen een laagdrempelige en kostenefficiënte manier zijn om verpleegkundigen te versterken in hun rol. Klinisch leiderschap begint bij de persoonlijke ontwikkeling van de verpleegkundige, maar pas echt tot bloei komt wanneer organisaties en teams dit ondersteunen. Het proces van persoonlijke ontwikkeling kan daarbij worden versterkt door coaching en mentoring, zodat verpleegkundigen hun competenties bewuster kunnen inzetten. Door te investeren in passende trainingen, variërend van korte bewustwordingssessies tot langdurige trajecten, kan klinisch leiderschap uitgroeien tot een strategische hefboom voor een toekomstbestendige gezondheidszorg.