Invloed van financieringssysteem op infrastructuur van acute ziekenhuizen in België

Muylaert Lotte, 2025
Samenvatting van het masterproefonderzoek over ziekenhuisinfrastructuur in België Ziekenhuizen zijn plekken waar mensen naartoe gaan voor hulp, zorg en genezing. Om goed te kunnen werken, hebben ze moderne gebouwen, goede apparatuur en veilige ruimtes nodig. Het is belangrijk dat ziekenhuizen regelmatig kunnen vernieuwen en investeren in hun gebouwen, zodat ze klaar zijn voor de toekomst. Dit onderzoek bekijkt hoe de overheid de ziekenhuizen in België helpt om hun gebouwen en materialen te betalen. Tot voor kort deed de federale overheid dat, vanaf 2016 na de zesde staatshervorming mogen de Vlaamse en Waalse overheden dat zelf regelen. Ze doen dit elk op hun manier, met verschillende regels en budgetten. In Vlaanderen krijgen ziekenhuizen een bedrag voor grote bouwprojecten en voor het onderhoud van hun gebouwen afhankelijk van de zorgactiviteit. In Wallonië kijkt de overheid per project wat nodig is en bepaalt dan een “eerlijke prijs” die wordt aangepast aan de situatie van het ziekenhuis. Het onderzoek bekeek hoe goed deze systemen werken door te vergelijken hoeveel ziekenhuizen investeren in hun infrastructuur, zowel voor als na de overdracht van deze taak aan de gewesten. Wat blijkt? Vlaamse ziekenhuizen investeren in verhouding minder geld in hun gebouwen dan Waalse ziekenhuizen na 2016. Dit komt deels door vertragingen in het goedkeuren van plannen en door regels over hoe het bedrag aangepast wordt aan stijgende bouwkosten en leningskosten. Ook zijn er moeilijkheden met het systeem dat bepaalt hoeveel geld ziekenhuizen krijgen voor het onderhoud van hun gebouwen, waardoor sommige ziekenhuizen minder krijgen dan waar ze recht op hebben. Deze verschillen zijn belangrijk, want als ziekenhuizen onvoldoende kunnen investeren, kunnen ze minder goede zorg leveren. Moderne gebouwen zijn veiliger, gezonder en zorgen ervoor dat patiënten kwaliteitsvolle zorg krijgen. Daarom is het van groot belang dat ziekenhuizen goed ondersteund worden en dat de regels eerlijk zijn en de financiering de echte kosten volgt. Er zijn drie groepen voor wie dit onderzoek belangrijk is: patiënten die willen dat hun ziekenhuis veilig, vernieuwd en goed uitgerust is; ziekenhuisdirecties en bestuurders die plannen maken en geld zoeken voor nieuwe gebouwen; overheden en politici die de regels en budgetten bepalen en moeten nadenken over wat het beste is voor de zorg. Dit onderzoek is belangrijk voor de samenleving omdat het laat zien waar het huidige systeem tekortschiet en hoe het beter kan. Met dit onderzoek weten beleidsmakers nu beter waar ze op moeten letten bij het maken van nieuwe regels. Het helpt om toekomstige investeringen eerlijker en doelgerichter te maken, zodat ziekenhuizen kunnen blijven bouwen aan de best mogelijke zorg voor iedereen.

Promotor Jeroen Trybou
Opleiding Management en Beleid van de Gezondheidszorg
Kernwoorden België Financiering ziekenhuisinfrastructuur investeringen