Implementatie van een screeningsbeleid naar preëclampsie
Van Mossevelde Ellen, 2025
Pre-eclampsie – ook bekend als zwangerschapsvergiftiging – is een aandoening die voorkomt bij 2-8% van de zwangerschappen en kan leiden tot ernstige complicaties voor zowel moeder als baby. Gelukkig is het mogelijk om vrouwen met een verhoogd risico vroegtijdig op te sporen en hen preventief medicatie zoals aspirine te geven. Hiervoor wordt steeds vaker gebruikgemaakt van een wetenschappelijk onderbouwde tool, ontwikkeld door de Fetal Medicine Foundation (FMF). Deze tool berekent het risico op pre-eclampsie op basis van verschillende gegevens uit het eerste trimester van de zwangerschap.
In Vlaanderen is deze risicoberekeningstool echter nog niet breed ingeburgerd. Daarom onderzocht deze masterproef wat er nodig is om de FMF-tool succesvol te implementeren in Vlaamse ziekenhuizen. Door interviews met artsen en vroedvrouwen in twee ziekenhuizen – UZ Gent een een regionaal ziekenhuis – en het analyseren van interne documenten, kwamen de belangrijkste voorwaarden en knelpunten naar boven.
Uit het onderzoek blijkt dat zorgverleners zeker openstaan voor nieuwe manieren om pre-eclampsie beter op te sporen, maar dat er ook heel wat praktische drempels zijn. Zo is er nood aan duidelijke richtlijnen, opleiding, tijdsbesparing via automatisering en terugbetaling van de screening. In het ene ziekenhuis was de tool al ingevoerd, in het andere kwam dit proces niet van de grond, vooral door tijdsdruk en lage betrokkenheid.
Om ziekenhuizen te ondersteunen, werd in deze masterproef een implementatiegids en protocol uitgewerkt. Die kunnen helpen om de tool stap voor stap in te voeren op maat van elke organisatie. Zo kunnen we in de toekomst beter inspelen op zwangerschapscomplicaties, gezondheidsrisico’s voorkomen en de zorg voor zwangere vrouwen veiliger maken.
Deze studie draagt bij aan een betere preventie van zwangerschapscomplicaties, verhoogt de efficiëntie van de zorg en kan op termijn bijdragen aan lagere gezondheidskosten. Bovendien biedt het concrete handvatten aan ziekenhuizen en beleid om wetenschappelijke innovaties sneller in de praktijk te brengen.
| Promotor | Isabelle Dehaene |
| Opleiding | Management en Beleid van de Gezondheidszorg |
| Kernwoorden | Screening preventie gezondheidszorg implementatie Pre-eclampsie zwangerschapsvergiftiging risicoberekening Fetal Medicine Foundation FMF-tool aspirine Vlaamse ziekenhuizen beleid |