Efficiëntie in zorgorganisaties: what'is in the name ?

Bourgois Alexander, 2025
Zorgorganisaties in België staan voor grote uitdagingen door stijgende kosten, een toenemende zorgvraag en een tekort aan personeel. Zo is de vraag in mentaal welzijn naar crisishulp bij jongeren de afgelopen vijf jaar met 40% is gestegen, terwijl twee derde van de hulpvragen onbeantwoord blijft door een gebrek aan beschikbare middelen. Ook al is efficiëntie geen doel op zich, zonder effectiviteit uit het oog te verliezen, wordt luidop de vraag gesteld of ziekenhuizen wel degelijk de beschikbare middelen op een efficiënte manier aanwendt. Binnen de geestelijke gezondheidszorg is er echter weinig zicht op hoe efficiëntie precies wordt geïnterpreteerd, daarom richt dit kwalitatieve onderzoek zich op het identificeren van beschikbare middelen en doelstellingen binnen deze sector om een zicht te krijgen op de interpretatie en toepassing van efficiëntie in de Vlaamse geestelijke gezondheidzorg. Door middel van semigestructureerde interviews met algemene directies wordt onderzocht hoe zij efficiëntie definiëren, welke middelen beschikbaar zijn en welke doelen ze nastreven. De resultaten kunnen beleidsmakers en toekomstige directies helpen bij het ontwikkelen van strategieën om de zorgsector duurzamer en effectiever te maken. Uit de literatuur hebben we verschillende soorten efficiëntie kunnen identificeren, ieder met zijn specifieke kenmerken en nuances. Zo is er sprake van drie grote efficiëntie vormen, namelijk: technische efficiëntie, productieve efficiëntie en allocatieve efficiëntie. Op basis van de verworven data, kunnen we besluiten dat alle respondenten streven om productieve efficiëntie te verwerven of te verhogen. Bij enkele respondenten is er een aanwijzing voor het streven van allocatieve efficiëntie, maar de steekproef is te klein om deze trend te veralgemenen naar de volledige sector. Het lijkt erop dat door verdere ontwikkelingen en het verder inzetten van technologische hulpmiddelen, efficiëntie het sterkste zal kunnen doen toenemen. Het is raadzaam om de investeringen hierin niet te laten stagneren.

Promotor Paul Gemmel
Opleiding Management en Beleid van de Gezondheidszorg
Kernwoorden Geestelijke gezondheidszorg efficiëntie EFFICIËNTIE TYPES ALLOCATIEVE EFFICIËNTIE PRODUCTIEVE EFFICIËNTIE TECHNISCHE EFFICIËNTIE