Intrapreneurship volgens verpleegkundigen en de factoren die het faciliteren en belemmeren: een fenomenologisch onderzoek in Vlaanderen

Colpaert Kato, 2025
Verpleegkundigen zijn ondernemender dan je denkt In onze gezondheidszorg zijn verpleegkundigen onmisbaar. Ze zijn dag in, dag uit dicht bij de patiënt en weten als geen ander waar de noden liggen op de werkvloer. Toch wordt een aspect van hun werk nog veel te weinig (h)erkend: hun ondernemend gedrag. Terwijl het concept verpleegkundig intrapreneurship - ondernemend zijn binnen een bestaande organisatie - in de literatuur nauwelijks aan bod komt, speelt het zich in de praktijk dagelijks af. Ook verpleegkundigen zelf benoemen het volgens mijn onderzoek echter vaak nog niet als intrapreneurship. Ondernemend gedrag: twee gezichten Uit mijn onderzoek blijkt dat verpleegkundigen vinden dat ze op twee manieren ondernemend zijn binnen zorgorganisaties. Enerzijds in hun professionele rol, waarbij ze veel medische verantwoordelijkheid opnemen en een eerste aanspreekpunt vormen voor de patiënt. Zit dit binnen de strikte definitie van ondernemend zijn? Nee eigenlijk niet, maar het vormt wel de dagelijkse praktijk van verpleegkundigen van waaruit veel mogelijk is. Anderzijds tonen ze zichzelf ondernemend in een innoverende rol, waarin ze oplossingen zoeken voor problemen en frustraties in de praktijk. Vaak gebeurt dit in overleg, bijvoorbeeld in een werkgroep. Er ontstaan zo concrete verbeteracties die, indien succesvol, breder verspreid kunnen worden in de organisatie. Collega’s en leidinggevenden: een vloek of een zegen? Of dat ondernemend gedrag effectief vorm kan krijgen, hangt sterk af van de omgeving. Collega’s kunnen meewerken, maar ook blokkeren. Leidinggevenden kunnen ondersteunen, maar ook afremmen. Dezelfde factor kan dus het verschil maken tussen een bloeiend idee en een gefrustreerde poging. Een positieve sfeer, open communicatie en steun zijn cruciaal. Daartegenover staan ingewikkelde organisatiestructuren, onduidelijke beleidsfuncties en een gebrek aan tijd. Die laatste, vaak door de hoge werkdruk die verpleegkundigen ondervinden. Waarom dit belangrijk is voor iedereen Verpleegkundigen moeten meer ruimte, vertrouwen en ondersteuning krijgen om ondernemend te zijn. Zo krijgen we zorg die efficiënter is en beter aansluit bij de noden op de werkvloer. Dat is winst voor iedereen: de zorgprofessional, de organisatie en de patiënt. Dit onderzoek roept leidinggevenden, beleidsmakers en lesgevers op om deze ondernemende kracht te erkennen en te versterken. Want als we willen dat de gezondheidszorg meebeweegt met de toekomst, hebben we mensen nodig die beweging in gang durven zetten. En die mensen zijn er, die staan nu al met hun beide voeten in de praktijk.

Promotor Simon Malfait
Opleiding Management en Beleid van de Gezondheidszorg
Kernwoorden belemmerende factoren Verpleegkundig intrapreneurship faciliterende factoren