Exploratie van de barrières en facilitators van Vlaamse ziekenhuizen om Magnet-erkenning te behalen vanuit de perceptie van Vlaamse directieleden

Govaert Karolien, 2025
Magnet® in Vlaanderen: ambitieus kwaliteitslabel of slechte match? Het internationale kwaliteitslabel Magnet® is een prestigelabel voor verpleegkundige zorg. Toch draagt in Vlaanderen geen enkel ziekenhuis dit label. Hoe komt dat? En wat kunnen we daaruit leren? De Magnet®-erkenning is een kwaliteitslabel, ontstaan in de Verenigde Staten, voor ziekenhuizen die zich onderscheiden met een uitmuntende verpleegkundige werkomgeving en zorg. Als een ‘magneet’ slagen zij erin om personeel aan te trekken én te behouden. En door het uitblinken in verpleegkundige zorg, trekken deze ziekenhuizen ook meer patiënten aan. Toch is dit model in Vlaanderen amper bekend, laat staan toegepast. Vlaanderen en Amerika, appels en peren? Via interviews met directieleden van Vlaamse ziekenhuizen toont dit onderzoek aan dat het Magnet®-model op meerdere vlakken wringt met hoe de zorg in Vlaanderen is georganiseerd. Zo focust het label vooral op de verpleegkundige beroepsgroep, terwijl de zorg in Vlaanderen draait rond teamwerk en samenwerking met andere zorgverleners. Ook de Amerikaanse context waarin het label is ontstaan, botst met het Vlaamse zorgsysteem. Denk aan de manier waarop ziekenhuizen gefinancierd worden, de rol van de overheid of de manier waarop kwaliteit wordt opgevolgd. Te veel moeite, te weinig zekerheid Ziekenhuizen geven aan dat het traject tot behalen van het label veel inspanningen vraagt, terwijl in Vlaanderen niet duidelijk is wat de directe meerwaarde van het label. Is er een betere zorgkwaliteit? Is deze dan gelijkwaardig of beter dan bij andere kwaliteitslabels? En wordt het personeel er echt door aangetrokken en behouden? Zolang dat niet overtuigend is aangetoond, blijft de drempel hoog. Wat wél aanspreekt, is het groeitraject dat bij het label hoort. Niet het behalen van het label op zich is het belangrijkste, maar het proces van kwaliteitsverbetering en het ontwikkelen van een visie. Tijd voor een Vlaams alternatief? De conclusie? Ofwel dient het Magnet®-label aangepast te worden aan de Vlaamse context, ofwel wordt er werk gemaakt van een eigen kwaliteitslabel. Eén dat vertrekt vanuit de sterktes die Vlaamse zorg kenmerken: samenwerking, visie en brede betrokkenheid. Een label dat ambitie uitstraalt, zonder de specifieke zorgcultuur in Vlaanderen te verliezen.

Promotor Simon Malfait
Opleiding Management en Beleid van de Gezondheidszorg
Kernwoorden barrières facilitators ziekenhuis Magnet-erkenning kwaliteitslabel