De noodzaak van een verpleegkundige achtergrond als hoofdverpleegkundige: nodig of overbodig? Een fenomenologisch onderzoek vanuit verpleegkundig perspectief (A)
Vandenbroucke Bo, 2025
Stel je voor: een hoofdverpleegkundige zonder verpleegkundige achtergrond krijgt de functie van “hoofdverpleegkundige” in een ziekenhuis. Hoe zou dit de kwaliteit van zorg beïnvloeden? Hebben verpleegkundigen behoefte aan ondersteuning van de hoofdverpleegkundige in hun zorg? Hebben ze vertrouwen in iemand zonder verpleegkundige ervaring? Hoe staan verpleegkundigen hier tegenover?
Dit onderzoek toont aan dat verpleegkundigen het noodzakelijk vinden dat een hoofdverpleegkundige een verpleegkundige achtergrond heeft. Waarom vinden ze dit nu? De verwachtingen naar een hoofdverpleegkundige volgens verpleegkundigen die werkzaam zijn op de afdeling zijn gebaseerd op drie zaken namelijk (1) hoe zelfstandig een verpleegkundige is, (2) hoe de werking van de afdeling is en (3) hoe de hoofdverpleegkundige leiding geeft aan de verpleegkundigen. Daaruit vormen de verpleegkundigen verwachtingen hoe de hoofdverpleegkundige zich moet gedragen op de afdeling en wat ze moeten kunnen.
Staan verpleegkundigen weldegelijk open voor een hoofdverpleegkundige zonder verpleegkundige achtergrond? Verpleegkundigen twijfelen hieraan omdat ze denken dat de hoofdverpleegkundige onvoldoende inzicht heeft in de werking van de afdeling en hun situatie niet goed zal begrijpen. Ze zijn bang dat ze daardoor niet de erkenning en ondersteuning krijgen die ze nodig hebben. Met een duidelijke uitspraak van een verpleegkundige: “zij moeten ons ondersteunen en niet omgekeerd”.
Hoe weten we dit? Eerst is onderzocht wat er al bekend is over dit thema. Daaruit bleek dat er heel weinig informatie bestaat over hoe belangrijk het is dat een hoofdverpleegkundige een verpleegkundige achtergrond heeft. Daarom zijn gesprekken gevoerd met verpleegkundigen die in het ziekenhuis werken, om inzicht te krijgen in wat zij hier écht van denken. Uit deze gesprekken blijkt dat een verpleegkundige achtergrond vereist is voor de functie “hoofdverpleegkundige”.
Waarom is dit onderzoek belangrijk voor de maatschappij? Verpleegkundigen uiten twijfels over de geschiktheid van een hoofdverpleegkundige zonder verpleegkundige achtergrond binnen het ziekenhuis, waardoor het moeilijker wordt om dit in de praktijk te vervullen. Aanvullend onderzoek is noodzakelijk om de haalbaarheid van het invullen van de functie van hoofdverpleegkundige zonder verpleegkundige achtergrond te evalueren.
| Promotor | Simon Malfait |
| Opleiding | Management en Beleid van de Gezondheidszorg |
| Kernwoorden | hoofdverpleegkundige verpleegkundige achtergrond percepties verpleegkundigen fenomenologisch onderzoek |