Een cross-sectioneel onderzoek naar de rol van administratie en patiëntencontact in de relatie tussen stress, burn-out, vertrekintentie en werktevredenheid binnen de Verpleegkunde

Van Leemput Robbe, 2025
De Vlaamse gezondheidszorg staat onder druk door een tekort aan verpleegkundigen, een steeds ouder wordende bevolking en toenemende zorgbehoeften. Deze uitdagingen leiden tot hoge mate van stress bij verpleegkundigen en studenten verpleegkunde, waardoor risico’s zoals burn-out, lagere werktevredenheid en de intentie om van werkgever te veranderen kunnen optreden. Dit onderzoek richtte zich op de vraag of administratieve taken en patiëntencontact een rol spelen in de relatie tussen stress en werkgerelateerde uitkomsten zoals burn-out, werktevredenheid en vertrekintentie. De resultaten van het onderzoek tonen aan dat het aanpassen van de hoeveelheid administratie of patiëntencontact, wanneer er al een hoge mate van stress aanwezig is, geen effect heeft op deze werkgerelateerde uitkomsten. Dit benadrukt dat reactief ingrijpen – pas actie ondernemen nadat stress zich heeft ontwikkeld – te laat komt om de negatieve gevolgen nog te voorkomen. Een proactieve en preventieve aanpak is daarom essentieel om stress tijdig te detecteren en aan te pakken, voordat het tot negatieve gevolgen leidt. Dit onderzoek biedt belangrijke inzichten voor beleidsmakers, zorginstellingen en het onderwijs. Het benadrukt de noodzaak van preventieve maatregelen die zich richten op zowel het verminderen van stressoren als het versterken van de veerkracht van verpleegkundigen en studenten verpleegkunde. Concreet worden volgende acties aanbevolen: - Vroegtijdige detectie van stress: Zorginstellingen kunnen gebruik maken van gevalideerde meetinstrumenten om stressniveaus systematisch te monitoren. - Proactieve interventies: Het aanbieden van stressmanagementtrainingen en interventies zoals mindfulness-programma’s kan helpen om beter om te gaan met stress, wat ook bijdraagt aan de werktevredenheid. - Optimaliseren van werkprocessen: Het verminderen van overbodige administratieve taken en het inzetten van gebruiksvriendelijke digitale hulpmiddelen kan indirect bijdragen aan het verlichten van de werkdruk. - Ondersteunende werkomgeving creëren: Leidinggevenden hebben een sleutelrol in het creëren van een ondersteunende werkcultuur door stress bespreekbaar te maken en passende steun te bieden. Door een verschuiving naar proactieve strategieën kan niet alleen het welzijn van zorgverleners verbeteren, maar ook de kwaliteit van zorg gewaarborgd blijven. Het vroegtijdig aanpakken van stress is cruciaal om de uitstroom in de zorgsector te verminderen en verpleegkundigen en studenten verpleegkunde gemotiveerd en betrokken te houden.

Promotor Simon Malfait
Opleiding Management en Beleid van de Gezondheidszorg
Kernwoorden ziekenhuis jobtevredenheid burn-out verpleegkunde werkstress vertrekintentie administratie patiëntencontact