Een cross-sectioneel onderzoek naar de rol van administratie en patiëntencontact in de relatie tussen stress, burn-out, vertrekintentie en werktevredenheid binnen de Verpleegkunde
Van Leemput Robbe, 2025
De Vlaamse gezondheidszorg staat onder druk door een tekort aan verpleegkundigen, een
steeds ouder wordende bevolking en toenemende zorgbehoeften. Deze uitdagingen leiden tot
hoge mate van stress bij verpleegkundigen en studenten verpleegkunde, waardoor risico’s
zoals burn-out, lagere werktevredenheid en de intentie om van werkgever te veranderen
kunnen optreden. Dit onderzoek richtte zich op de vraag of administratieve taken en
patiëntencontact een rol spelen in de relatie tussen stress en werkgerelateerde uitkomsten
zoals burn-out, werktevredenheid en vertrekintentie.
De resultaten van het onderzoek tonen aan dat het aanpassen van de hoeveelheid
administratie of patiëntencontact, wanneer er al een hoge mate van stress aanwezig is, geen
effect heeft op deze werkgerelateerde uitkomsten. Dit benadrukt dat reactief ingrijpen – pas
actie ondernemen nadat stress zich heeft ontwikkeld – te laat komt om de negatieve gevolgen
nog te voorkomen. Een proactieve en preventieve aanpak is daarom essentieel om stress
tijdig te detecteren en aan te pakken, voordat het tot negatieve gevolgen leidt.
Dit onderzoek biedt belangrijke inzichten voor beleidsmakers, zorginstellingen en het
onderwijs. Het benadrukt de noodzaak van preventieve maatregelen die zich richten op zowel
het verminderen van stressoren als het versterken van de veerkracht van verpleegkundigen
en studenten verpleegkunde. Concreet worden volgende acties aanbevolen:
- Vroegtijdige detectie van stress: Zorginstellingen kunnen gebruik maken van
gevalideerde meetinstrumenten om stressniveaus systematisch te monitoren.
- Proactieve interventies: Het aanbieden van stressmanagementtrainingen en
interventies zoals mindfulness-programma’s kan helpen om beter om te gaan met
stress, wat ook bijdraagt aan de werktevredenheid.
- Optimaliseren van werkprocessen: Het verminderen van overbodige administratieve
taken en het inzetten van gebruiksvriendelijke digitale hulpmiddelen kan indirect
bijdragen aan het verlichten van de werkdruk.
- Ondersteunende werkomgeving creëren: Leidinggevenden hebben een sleutelrol in
het creëren van een ondersteunende werkcultuur door stress bespreekbaar te maken
en passende steun te bieden.
Door een verschuiving naar proactieve strategieën kan niet alleen het welzijn van
zorgverleners verbeteren, maar ook de kwaliteit van zorg gewaarborgd blijven. Het vroegtijdig
aanpakken van stress is cruciaal om de uitstroom in de zorgsector te verminderen en
verpleegkundigen en studenten verpleegkunde gemotiveerd en betrokken te houden.
| Promotor | Simon Malfait |
| Opleiding | Management en Beleid van de Gezondheidszorg |
| Kernwoorden | ziekenhuis jobtevredenheid burn-out verpleegkunde werkstress vertrekintentie administratie patiëntencontact |