Samenvatting Niet-overdraagbare aandoeningen (NCD’s) zijn langdurige ziekten die niet worden veroorzaakt door infecties of virussen en dus niet van persoon op persoon kunnen worden overgedragen. Ze ontstaan door een combinatie van factoren, zoals genetische aanleg, omgevingsfactoren (bijvoorbeeld luchtvervuiling) en leefstijlkeuzes. De grootste groepen van NCD’s zijn hart- en vaatziekten, kanker, diabetes, chronische ademhalingsziekten. Leefstijlfactoren zoals roken, alcoholgebruik, ongezonde voeding en weinig beweging spelen een belangrijke rol bij het ontstaan. NCD’s zijn wereldwijd de grootste doodsoorzaak en veroorzaken veel pijn, beperkingen en hoge kosten voor de gezondheidszorg. Ze treffen vooral oudere mensen, maar ook jongere mensen met een ongezonde leefstijl lopen risico. Ook in België veroorzaken NCD’s 86% van alle sterfgevallen. Mijn onderzoek richtte zich op de manier hoe België omgaat met deze ziekten en hoe dat zich verhoudt tot andere Europese landen. Door deze vergelijking worden sterke en zwakke punten zichtbaar. Op sommige punten presteert België goed. Er is aandacht voor de verschillende groepen van NCD’s en hun risicofactoren en men investeert in onderzoek, behandeling en palliatieve zorg. Toch is er nog veel ruimte voor verbetering. Een groot probleem is het ontbreken van een nationaal plan om NCD’s te bestrijden, iets wat andere landen vaak wel hebben. Daarnaast zijn er geen richtlijnen voor gezonde voeding en beweging, wat zorgwekkend is omdat een gezonde leefstijl een grote rol speelt bij het voorkomen van deze ziekten. Een ander punt is de snelle stijging van diabetes in België. Deze ziekte legt een groeiende druk op het zorgsysteem en daarom is gerichte aanpak dringend nodig. Sommige groepen in België lopen meer risico. Mensen met een lager inkomen of opleidingsniveau hebben vaker een ongezonde levensstijl en krijgen hierdoor sneller te maken met NCD’s. Er zijn gerichte maatregelen nodig om kwetsbare groepen beter te ondersteunen. Mijn onderzoek laat zien dat België op een aantal gebieden meer kan doen. Er is behoefte aan een nationaal gezondheidsplan met duidelijke doelen. Daarnaast zijn voedings- en bewegingsrichtlijnen nodig om gezonde keuzes te stimuleren. Het belasten van ongezonde voedingsmiddelen en het goedkoper maken van gezonde producten kunnen daarbij helpen. Verder is samenwerking met verschillende sectoren, zoals onderwijs en landbouw, van groot belang om structurele veranderingen door te voeren. Alleen door samen te werken, kunnen we echt vooruitgang boeken. Dit onderzoek is belangrijk omdat het zicht geeft op de uitdagingen rond NCD’s. Het biedt oplossingen om mensen langer gezond te houden en ongelijkheden in gezondheid te verkleinen. Door betere plannen en samenwerking kunnen we de druk op de zorg verlichten en bijdragen aan een gezondere toekomst voor alle Belgen.