24-uursgedragingen (fysieke activiteit, sedentair gedrag en slaap) bij 55- tot 75-jarigen

Levecke Lara, 2025
De samenhang tussen beweging, zitgedrag en slaap bij 55- tot 75-jarigen en verschillen op basis van geslacht, gewichtscategorie en werksituatie In onze samenleving brengen we veel tijd zittend door, terwijl ook voldoende bewegen en goed slapen belangrijk zijn voor onze gezondheid. Maar hoe hangen deze gedragingen met elkaar samen bij oudere volwassenen, en welke rol spelen factoren zoals geslacht, gewicht en werksituatie? Deze masterproef onderzocht deze vragen door beweging, zitgedrag en slaap van 55- tot 75-jarigen gedurende een week objectief te meten. Hiervoor droegen de 125 deelnemers twee bewegingsmeters: een polshorloge dat beweging en slaap registreert, en een klein toestel op het bovenbeen dat bijhoudt hoeveel tijd iemand zit, staat of wandelt. Lichte beweging en zitgedrag zijn sterk met elkaar verbonden: hoe meer lichte beweging, hoe minder tijd er zittend wordt doorgebracht. Dit verband was het sterkst bij mannen, mensen met overgewicht of obesitas en niet-werkenden. Zitgedrag hangt ook samen met slaapduur, vooral bij vrouwen, mensen met overgewicht of obesitas en niet-werkenden. Minder tijd zittend doorbrengen lijkt dus voldoende slaap te bevorderen. De verbanden tussen FA en slaap waren over het algemeen zwakker, maar verschilden ook naargelang geslacht, gewicht en werksituatie. Vooral zware beweging lijkt samen te hangen met sneller in slaap vallen bij mannen. Deze resultaten tonen aan dat lichte beweging, zoals meer wandelen of tuinieren, een waardevolle eerste stap kan zijn om zitgedrag te verminderen. Dit kan vooral belangrijk zijn voor groepen met een verhoogd gezondheidsrisico, zoals mannen, oudere volwassenen met overgewicht of obesitas en gepensioneerden. Daarnaast wijzen de bevindingen op het belang van het verminderen van zitgedrag om de slaapkwaliteit te verbeteren, zeker bij vrouwen, oudere volwassenen met overgewicht of obesitas en gepensioneerden. Tot slot zou zware beweging, zoals hardlopen of tennis, inslaapproblemen bij mannen kunnen verminderen. Toekomstig onderzoek naar de dagelijkse verschillen in beweging, zitten en slaap, kan helpen om nog betere gezondheidsaanbevelingen te formuleren. Student: Lara Levecke Promotor: Prof. Delfien Van Dyck Copromotor: drs. Kim Cnudde

Promotor Delfien Van Dyck
Opleiding Gezondheidsvoorlichting en -bevordering
Kernwoorden fysieke activiteit oudere volwassenen sedentair gedrag slaap