Duurzame zorg: gedrag rond weggooien van geneesmiddelen
Steppe Chloé, 2025
Productie, distributie en consumptie van geneesmiddelen veroorzaakt uitstoot van broeikasgassen. Maar ook bij de ‘end of life’ fase van geneesmiddelen, als geneesmiddelenresten in het oppervlaktewater terechtkomen, vormt dat een risico. In dit geval vormt dat een risico voor het ecosysteem. Geneesmiddelen hebben dus een impact op het milieu bij elke stap van hun life cycle. De farmaceutische industrie speelt een hoofdrol in het verminderen van deze impact in vroege productiefases, maar heeft momenteel gelimiteerde mogelijkheden om de omgevingsblootstelling te verminderen die afkomstig zijn van de consumptie en de ‘end of life’. Daarom is het belangrijk om te voorkomen dat geneesmiddelen incorrect worden weggegooid. Dit is een eerste studie om het weggooigedrag van volwassenen in Vlaanderen en Brussel in kaart te brengen, met het oog op het beter weten waarop in te zetten voor beleidsinitiatieven in de toekomst. Een online vragenlijst bestaande uit 30 vragen peilde naar het bewustzijn van Vlaamse en Brusselse volwassenen rond het correct weggooien van geneesmiddelen, naar het bewustzijn van de negatieve impact van geneesmiddelen op het milieu en naar het weggooigedrag van verschillende soorten geneesmiddelen. Deze vragenlijst werd ingevuld door 451 volwassenen in januari, februari en maart 2024. Uit resultaten blijkt dat de oudste leeftijdscategorie een beter weggooigedrag vertoont dan de jongere participanten, wat inhoudt dat de ouderen ongebruikte/vervallen geneesmiddelen vaker terugbrengen naar de apotheek of ziekenhuis dan de jongere participanten. Ook werd er gezien dat de participanten die een hoger secundair diploma als hoogst behaalde diploma hebben een beter weggooigedrag vertonen dan de participanten die een academische master diploma hebben. Men merkte ook op dat crèmes, lotions en zalven, en inhalators en vernevelaars meestal worden weggegooid bij het restafval. Men zag dat een kleine meerderheid weet hoe geneesmiddelen correct dienen weggegooid te worden. Het merendeel is zich ook bewust van de negatieve impact van geneesmiddelen op het milieu. Het beleid vormt een belangrijke schakel in het verhogen van het bewustzijn van hoe geneesmiddelen correct moeten weggegooid worden. Zo kan men bijvoorbeeld voorlichtingscampagnes maken die mensen informeren rond het schadelijk effect van geneesmiddelen op het milieu en rond de juiste en veilige manieren om ongebruikte/vervallen geneesmiddelen correct weg te gooien. Een verhoogde bewustzijn leidt tot een beter weggooigedrag wat de schade op het milieu beperkt en zo onze gezondheid en die van de dieren positief beïnvloedt.
| Promotor | Delphine De Smedt |
| Opleiding | Gezondheidsvoorlichting en -bevordering |
| Kernwoorden | weggooigedrag geneesmiddelen duurzame zorg |