Procesevaluatie van de implementatie van het project 'Geluk voor Doeners en Dromers' in de arbeidsmarktfinaliteit en het buitengewoon secundair onderwijs
Van Belle Jade, 2025
Het mentaal welzijn van jongeren in het secundair onderwijs staat onder druk, dit geldt in het bijzonder voor leerlingen in de arbeidsmarktfinaliteit/ B-stroom en het buitengewoon secundair onderwijs. Uit onderzoek blijkt dat leerlingen binnen deze stromingen een lager welzijn hebben dan leerlingen in de doorstroomfinaliteit/ A-stroom.
Het Vlaams Instituut Gezond Leven – dat het doel heeft om Vlaanderen gezonder te maken – ontwikkelde een project om dit tegen te gaan, genaamd Geluk voor Doeners en Dromers. De ambitie van dit project is om leerkrachten binnen de B-stroom en het buitengewoon secundair onderwijs te voorzien van kant-en-klare materialen om het mentaal welzijn in hun klas(sen) te verbeteren. Deze materialen bestaan uit korte klasactiviteiten voor meer geluk in de klas, genaamd Tussendoortjes, en inspiratiebundels voor een projectdag in de natuur en een participatieproject voor meer geluk op school. Leerkrachten konden zich vrijwillig inschrijven om deel te nemen aan de testfase van het project. Dit onderzoek helpt mee aan de tussentijdse evaluatie van het project door deelnemende leerkrachten te interviewen. Zo werd nagegaan hoe de leerkrachten het project hebben ervaren, welke zaken hen hielpen of net hinderden bij de uitvoering en of het materiaal hen voldoende ondersteunde om het mentaal welzijn van hun leerlingen te versterken. De resultaten tonen aan dat leerkrachten het project waardevol vinden voor hun leerlingen, zeker omdat er volgens hen weinig geschikt materiaal bestaat voor het buitengewoon secundair onderwijs. Ze appreciëren vooral dat het materiaal praktisch bruikbaar is, goed aansluit bij het leerplan en ruimte laat om het aan te passen aan hun eigen klas. Hoewel het materiaal over het algemeen makkelijk inzetbaar was, bleek dat sommige oefeningen meer tijd vragen dan voorzien. Ook waren niet alle opdrachten geschikt voor leerlingen die moeite hebben met abstract denken. Daarom is er nood aan meer visuele ondersteuning en duidelijke, stapsgewijze uitleg. Leerkrachten zagen positieve veranderingen in de klas, zoals meer rust en verbondenheid tussen leerlingen, al gaven ze aan dat zulke effecten pas na verloop van tijd echt zichtbaar worden. Alle geïnterviewde leerkrachten waren enthousiast om het project verder te gebruiken en gaven waardevolle ideeën om het nog beter af te stemmen op hun leerlingen.
De maatschappelijke meerwaarde van dit onderzoek zit in de nieuwe inzichten die het biedt in een weinig onderzocht domein: hoe leerkrachten een welzijnsproject ervaren binnen de B-stroom en het buitengewoon secundair onderwijs. Door hun ervaringen in kaart te brengen, helpt deze studie om het materiaal verder te verbeteren en beter af te stemmen op de noden van deze doelgroepen. Zo draagt het bij aan een sterker mentaal welzijn bij jongeren die daar extra baat bij hebben.
| Promotor | Maïté Verloigne |
| Opleiding | Gezondheidsvoorlichting en -bevordering |
| Kernwoorden | leerkrachten Procesevaluatie implementatie arbeidsmarktfinaliteit buitengewoon secundair onderwijs |