The Evolution of Playing-Related Musculoskeletal Disorders Across the Musical Career and the Role of Preventive Strategies: A Comparative Study Between Bachelor Students, Master Students, and Professional Orchestral Musicians
Bultynck Camille, Coucke Marie, 2025
Veel muzikanten krijgen tijdens hun opleiding of carrière te maken met pijn in de nek, schouders, rug of armen. Die klachten ontstaan vaak doordat ze lang en intensief een instrument bespelen, meestal in eenzelfde, vaak ongemakkelijke houding. Zulke klachten worden “speelgerelateerde musculoskeletale aandoeningen” (PRMD’s) genoemd. Als muzikanten moeten stoppen met spelen door PRMD’s kan dit grote gevolgen hebben voor hun toekomstmogelijkheden.
In dit onderzoek wilden we nagaan hoe vaak PRMD’s voorkomen bij drie groepen muzikanten: bachelorstudenten, masterstudenten en professionele orkestmuzikanten. We vroegen ook in hoeverre zij preventieve maatregelen toepassen om klachten te voorkomen, zoals het nemen van pauzes, stretchen of het aannemen van een goede speelhouding. Tot slot keken we of muzikanten die deze maatregelen toepassen, minder vaak klachten rapporteren.
Uit de vragenlijst bleek dat bijna de helft van de muzikanten PRMD’s heeft ervaren in het afgelopen jaar. Niet alleen oudere, professionele muzikanten ervaren problemen, maar ook studenten krijgen al vroeg in hun opleiding te maken met pijn. Professionele muzikanten hebben vaker pijn op meerdere plaatsen tegelijk en geven ook vaker aan dat ze op het moment van het invullen van de vragenlijst klachten ervaren. Dit wijst erop dat PRMD’s kunnen opstapelen en verergeren naarmate iemand langer en intensiever speelt. Bijna alle muzikanten gaven aan dat ze preventieve maatregelen toepassen om klachten te voorkomen, vooral door pauzes in te lassen en ontspannen te spelen. Andere maatregelen zoals stretchen of opwarmen worden minder vaak toegepast, vooral door bachelorstudenten. Toch zagen we geen duidelijk verschil in het voorkomen van PRMD’s tussen muzikanten die veel of weinig preventieve maatregelen nemen. Dat betekent niet dat preventie geen zin heeft, maar er zijn enkele voorwaarden aan verbonden. Zo moeten de maatregelen afgestemd zijn op het type instrument en blijkt een combinatie van meerdere maatregelen tegelijk een meerwaarde.
Preventie begint bij bewustwording en die start het best al bij jonge muzikanten. Alleen zo kunnen we ervoor zorgen dat zij hun passie kunnen blijven beoefenen. Dit onderzoek kan dus een meerwaarde bieden voor muziekstudenten, maar ook voor professionele muzikanten die op een gezonde manier willen blijven spelen. Daarnaast biedt de studie inzichten voor muziekscholen en orkesten die gezondheid en preventie beter willen integreren in hun beleid. Tot slot benadrukt dit onderzoek dat gezondheid geen bijzaak mag zijn in de muziekwereld.
| Promotor | Els Clays |
| Opleiding | Gezondheidsvoorlichting en -bevordering |
| Kernwoorden | preventie Speelgerelateerde musculoskeletale aandoeningen muzikanten |