Validatie van een vragenlijst over psychosociale determinanten van slaap bij adolescenten aan de hand van item-construct mapping
Wildemeersch Eli, De Poortere Charlotte, 2025
Populariserende samenvatting: Maatschappelijke outreach
Wist je dat de helft van de jongeren vandaag te weinig slaapt? Jongeren slapen vaak minder dan 8 uur per nacht, terwijl dat eigenlijk het minimum is. Te weinig slaap is het gevolg van bijvoorbeeld te laat opblijven, urenlang naar schermen kijken of geen vast slaapschema hebben. Ook stress, cafeïne of te weinig beweging kunnen een rol spelen. Dit gaat niet alleen over even moe zijn, maar kan ook leiden tot problemen met je humeur, concentratie op school en zelfs met je gezondheid. Omdat jongeren hun lichaam en brein in volle ontwikkeling zijn, is
slaap net zo belangrijk als gezond eten en voldoende bewegen. Jongeren hun slaapgedrag wordt beïnvloed door verschillende factoren, zoals hoe ze over slaap denken, hoeveel vertrouwen ze hebben in hun eigen gedrag en welke verwachtingen ze ervaren vanuit hun omgeving. Deze invloeden noemen we psychosociale determinanten. De uitdaging is om deze determinanten op een manier te meten die goed aansluit bij jongeren. Tot nu toe bestond er in het Nederlands nog geen toegankelijke en volledige vragenlijst die in kaart brengt waarom jongeren al dan niet gezond slaapgedrag vertonen. Deze masterproef biedt een oplossing in de vorm van een vernieuwde vragenlijst die alle belangrijke slaapgewoonten en gedragsfactoren in kaart brengt. Samen met jongeren, ouders, leerkrachten en experts werd een bestaande vragenlijst kritisch bekeken en aangepast. De groep deelnemers gaf waardevolle feedback over wat duidelijk was en wat niet goed aansloot bij hun leefwereld. Op basis van die inzichten werd de lijst korter, eenvoudiger en inhoudelijk sterker gemaakt. Het eindresultaat is een bruikbare vragenlijst die helpt om het slaapgedrag van jongeren beter te begrijpen en aan te pakken. Met de verbeterde vragenlijst krijgen scholen, hulpverleners en beleidsmakers een praktisch instrument om jongeren gezonder te laten slapen. Investeren in slaap is investeren in de toekomst van jongeren.
| Promotor | Anneke Vandendriessche |
| Opleiding | Gezondheidsvoorlichting en -bevordering |
| Kernwoorden | adolescenten slaap vragenlijst psychosociale determinanten slaapgedrag slaaphygiëne validatiestudie, psychosocialedeterminanten, slaap, adolescenten (12-16 jaar) |