Roken blijft wereldwijd een van de grootste bedreigingen voor onze gezondheid. Vooral jongeren zijn extra kwetsbaar: hun hersenen zijn nog in volle ontwikkeling, waardoor ze sneller verslaafd raken en vaker risico’s nemen. Veel jongeren beginnen al op jonge leeftijd met roken - vaak omdat vrienden of familie roken, of omdat ze erbij willen horen. Jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties die het thuis of op school moeilijk hebben, lopen een nog groter risico. Ze ervaren vaker stress, hebben minder toegang tot gezondheidsinformatie, of vinden het moeilijker om "nee" te zeggen. Klassieke schoolprogramma’s rond rookpreventie bereiken hen vaak niet goed. Daarom gingen we op zoek naar een alternatief dat beter aansluit bij hun leefwereld. Zo ontstond KickAsh!: een rookpreventieprogramma ontwikkeld samen met jongeren en de jeugdwerkers die dagelijks met hen werken. Door hen vanaf het begin te betrekken, kon een programma gemaakt worden dat echt aansluit bij wat jongeren nodig hebben en dat ook makkelijk te gebruiken is in jeugdwelzijnsorganisaties. Het KickAsh!-programma bevatte leuke en laagdrempelige activiteiten zoals rookvrije spellen, moodboards, een rookvrij kamp en de "Kick some Ash!"-challenge. Alles was erop gericht om jongeren te helpen gezonde keuzes te maken rondom roken. Via een website konden de jeugdwerkers onder andere de activiteiten, praktische tips en informatie over een rookvrij beleid terugvinden. Ze konden het programma gemakkelijk aanpassen aan hun eigen groep jongeren. Meer dan 400 jongeren tussen 10 en 16 jaar deden mee aan het onderzoek naar KickAsh!. Ze vulden drie keer een vragenlijst in: voor het programma, erna en enkele maanden later. Wat bleek? Jongeren voelden zich nadien beter voorbereid om “nee” te zeggen tegen sigaretten, en ze voelden minder druk door hun vrienden om te gaan roken. Toch zagen we geen verandering in hun intentie om te (starten met) roken of hun houding tegenover roken. En dat is begrijpelijk, want gedragsverandering gebeurt niet van vandaag op morgen. KickAsh! heeft vooral potentieel als het herhaald wordt, goed begeleid wordt en stevig verankerd is in de jeugdwelzijnsorganisaties. Hoewel KickAsh! geen brede gedragsveranderingen teweegbracht, levert het programma wel belangrijke inzichten die kunnen bijdragen aan de verdere ontwikkeling van rookpreventieprogramma’s binnen jeugdwelzijnsorganisaties.