Ontwikkeling en validatie van een toetsmatrijs voor een Nederlandstalige strategische rekenvaardigheidstest voor studenten die starten aan de opleiding bachelor verpleegkunde, vroedkunde en basisverpleegkunde in Vlaanderen: een Delphi studie

Debaere Lara, 2025
Wanneer een verpleegkundige of vroedvrouw een geneesmiddel toedient, moet die precies weten hoeveel er nodig is. Een klein foutje in een berekening kan ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid van een patiënt. Daarom moeten verpleegkundigen en vroedvrouwen goed kunnen rekenen, zeker als het gaat om het voorbereiden en toedienen van geneesmiddelen. Deze toepassing van wiskunde in de medische praktijk wordt aangeduid als farmaceutisch rekenen. Internationaal onderzoek toont aan dat veel medicatiefouten ontstaan door rekenfouten. Ook in Vlaanderen bestaat er bij onderwijsinstellingen bezorgdheid over het rekenniveau van studenten die starten in opleidingen zoals bachelor verpleegkunde, vroedkunde of basisverpleegkunde (HBO5). Door de toenemende instroom van studenten met diverse onderwijsvormen, zoals het beroepssecundair onderwijs, zijn de beginsituaties sterk uiteenlopend. Opvallend is dat er in Vlaanderen momenteel geen betrouwbare methode bestaat om bij aanvang van deze opleidingen te evalueren of studenten over de nodige rekenvaardigheden beschikken. In dit masterproefonderzoek werd daarom een toetsmatrijs ontwikkeld: een planmatig document dat beschrijft welke leerdoelen en leerinhouden in een toekomstige diagnostische rekenvaardigheidstoets moeten worden opgenomen. De eerste versie van deze matrijs werd opgesteld op basis van literatuur en de expertise van het promotorenteam. Vervolgens werd de inhoud voorgelegd aan een groep experten uit de zorg en het onderwijs, via twee opeenvolgende anonieme online vragenlijsten. In de eerste ronde werd feedback verzameld op volledigheid en relevantie. Op basis daarvan werden gerichte aanpassingen gedaan. In de tweede ronde werden enkel de onderdelen bevraagd waarover nog geen consensus was bereikt. Na deze twee ronden werd inhoudelijke overeenstemming bereikt. De uiteindelijke toetsmatrijs biedt een betrouwbare en onderbouwde basis voor het ontwikkelen van een diagnostische rekenvaardigheidstest voor startende studenten in zorgopleidingen. Een dergelijke test kan helpen om vroegtijdig wiskundige knelpunten te identificeren, waardoor onderwijsinstellingen gerichte ondersteuning kunnen voorzien. Zo draagt dit onderzoek bij aan een betere voorbereiding van toekomstige zorgverleners en aan een hogere medicatieveiligheid in de praktijk. Wie heeft hier iets aan? Onderwijsinstellingen, die zo beter zicht krijgen op het rekenniveau van hun studenten. Studenten, die sneller hulp kunnen krijgen als ze moeite hebben met rekenen. Zorgprofessionals, omdat ze minder kans hebben op fouten door betere voorbereiding. Beleidsmakers, die via dit onderzoek zien waar de noden liggen in het onderwijs. De samenleving, want goede zorg begint bij goed opgeleide zorgverleners.

Promotor Tim Torsy
Opleiding Verpleegkunde en Vroedkunde
Kernwoorden rekenvaardigheden studenten verpleegkunde/vroedkunde Delphi-studie farmaceutisch rekenen toetsmatrijs