De invloed van de menstruatiecyclus op sportprestaties: percepties en ervaringen van Belgische eliteatleten

De Naeyer Emma, 2025
Voor topsporters kan het een uitdaging zijn om in elke fase van hun menstruatiecyclus aan de start van een wedstrijd te staan. Een aanwezige factor in het vrouwelijke lichaam die vaak onderbelicht blijft, is de invloed van hormonale schommelingen tijdens de cyclus. Deze kunnen leiden tot prikkelbaarheid, vermoeidheid en emotionele disbalans. In België werd hierover nooit eerder onderzoek gedaan, maar deze studie bracht daar verandering in: 81 Belgische elite atleten deelden hun ervaringen en percepties over de impact van hun cyclus op hun sportprestaties. De resultaten zijn opmerkelijk: bijna alle atletes ervaren voor en tijdens hun menstruatie negatieve symptomen, zoals buikpijn, vermoeidheid en prikkelbaarheid. Ook komen menstruatiestoornissen opvallend vaak voor. Toch blijft dit onderwerp een taboe in de sportwereld. Slechts een derde van de atleten durft openlijk te praten over haar menstruatiecyclus met haar coach. De drempels zijn herkenbaar. Het wordt gezien als te persoonlijk, en er heerst een gedeeld idee dat coaches er weinig kennis over hebben. Opvallend genoeg communiceren atleten in individuele sporten meer over hun cyclus dan teamsporters. Veel sportsters voelen zich net na hun menstruatie fysiek en mentaal het sterkst. Dat biedt kansen om trainingen en wedstrijden beter af te stemmen op hun natuurlijke cyclus. Ook het gebruik van hormonale anticonceptie wordt steeds vaker strategisch ingezet, niet enkel als voorbehoedsmiddel, maar ook om bloedingen uit te stellen of klachten te verlichten. Tijdens competitieperiodes grijpt bijna de helft van de atletes preventief naar pijnstillers. De resultaten van dit onderzoek tonen aan dat er ruimte is voor verbetering in de manier waarop we binnen de topsport omgaan met de menstruatiecyclus. Het is belangrijk om een omgeving te creëren waar de menstruatiecyclus openlijk bespreekbaar is en waar hormonale uitdagingen van vrouwelijke atletes erkend en ondersteund worden. De cyclus als een hulpmiddel gebruiken, in plaats van als een obstakel, is essentieel om de prestaties van onze Belgische elitesporters te optimaliseren.

Promotor Jan Boone
Opleiding Lichamelijke Opvoeding en Bewegingswetenschappen
Kernwoorden Menstruatiecyclus topsport