Het trainingseffect van de volwassen zangstem

Goeminne Elise, Van Poucke Yoni, 2025
Bij koorzangers is er vaak nog te weinig bewustzijn over de risico’s van stemstoornissen en onvoldoende kennis over oefeningen die ingezet kunnen worden voor stemtraining. Daarom was het doel van dit onderzoek de effecten onderzoeken van twee stemtrainingsprogramma’s van vier weken op basis van logopedische oefeningen bij koorzangers. Het eerste stemtrainingsprogramma bestond uit oefeningen met een flexibele buis in water, ook wel LaxVox®-oefeningen genoemd. Dit zijn oefeningen waarbij de zanger door een siliconen buis, die twee centimeter ondergedompeld is in water, de klank ‘oe’ produceert. Deze oefening maakt deel uit van een ruimere groep oefeningen, namelijk semi-occluded vocal tract (SOVT)-oefeningen. Het andere stemtrainingsprogramma bestond uit resonantieoefeningen. Dit zijn oefeningen waarbij gezoemd wordt op een ‘m’, ‘n’ of ‘ng’. Zesenvijftig koorzangers namen deel aan het onderzoek. Zij werden in drie groepen verdeeld: twee experimentele groepen die een stemtrainingsprogramma volgden (LaxVox®- of resonantieoefeningen) en een controlegroep die ademhalingsoefeningen (zonder stem) deed. Voor en na het stemtrainingsprogramma werd een stemtest afgenomen om de vooruitgang van de stemkwaliteit en -mogelijkheden na te gaan. Ook werd een enquête afgenomen over de zangervaring en kennis over stemoefeningen van de zangers. Hieruit bleek dat slechts de helft van de zangers individuele stemopwarmingsoefeningen doen. In groep werd in iets minder dan drie vierden van de gevallen een stemopwarming gedaan. Hierbij kan de vraag gesteld worden of deze oefeningen voldoende aansluiten bij de individuele noden van de zangers. Ook deed zo goed als geen enkele koorzanger stemafkoelingsoefeningen in groep of individueel, terwijl deze oefeningen kunnen leiden tot een sneller herstel van de stem. Daarom is het belangrijk koorzangers en koordirigenten meer bewust te maken van het belang van stemafkoelingsoefeningen om stemproblemen te voorkomen. Uit de stemtesten kwamen kleine verschillen naar voor op vlak van zelfbeoordeling, stemkwaliteit en -mogelijkheden (toonhoogtebereik) die in het voordeel waren van de groep die oefeningen deden met de flexibele buis in water. Deze resultaten moeten nog voorzichtig geïnterpreteerd worden aangezien de verschillen vrij klein waren, maar er zijn wel aanwijzingen dat een stemtrainingsprogramma op basis van deze oefeningen kan leiden tot een betere stemkwaliteit en -mogelijkheden. De kleine verschillen in deze studie kunnen liggen aan de kleine onderzoeksgroep en de duur van het stemtrainingsprogramma. Toekomstig onderzoek met een grotere onderzoekgroep moet deze bevindingen nog bevestigen. Hierbij kan geëxperimenteerd worden met de duur en inhoud van het stemtrainingsprogramma om de best mogelijke resultaten te bereiken.

Promotor Kristiane Van Lierde
Opleiding Logopedische en Audiologische Wetenschappen
Domein Logopedie
Kernwoorden stemtraining koorzangers