Effect van type stapler / staple size op postoperatieve pancreasfistels na distale pancreatectomie

Asnong Paulien, 2025
Samenvatting De pancreas is een langwerpig orgaan van ongeveer 14 à 25 cm lang, dat zich achter de maag bevindt. Dit orgaan produceert enerzijds eiwitten die helpen bij het afbreken van voedsel en anderzijds ook hormonen die de bloedsuikerspiegel regelen. Bij operaties waarbij het linker uiteinde, de pancreasstaart wordt verwijderd, ontstaan regelmatig lekkages waarbij deze eiwitten en hormonen vrijkomen. Deze lekkages, pancreasfistels genoemd, kunnen ernstige complicaties veroorzaken met langdurige ziekenhuisopname, hoge kosten en een uitgestelde nabehandeling in geval van pancreaskanker. Er zijn reeds verschillende risicofactoren bekend voor het ontstaan van pancreasfistels zoals een hoog BMI, een zacht pancreasweefsel en een dikke pancreas. Ook de operatietechnieken waarmee de pancreasstaart wordt verwijderd, hebben een invloed hierop. Zo kan de pancreas bijvoorbeeld met een scalpel worden doorgesneden en vervolgens dicht gehecht worden. Een andere, snellere manier is met een soort nietmachine, een stapler genaamd. Het pancreasweefsel wordt hiermee voorzichtig samengedrukt, doorgesneden en met een of meerdere rijen nietjes of staples afgesloten. Er zijn inmiddels verschillende soorten staplers en staplehoogtes ontwikkeld om het aantal pancreasfistels te doen dalen. Ook zijn ver-scheidene materialen ontwikkeld om de nietlijn te versterken. Deze technieken zouden theoretisch gezien voor een betere genezing van de pancreasstomp zorgen, maar in de praktijk is het voordeel soms beperkt. In deze masterproef wordt het effect van verschillende types staplers en staples op het aantal pancreasfistels na het uitvoeren van een pancreasstaartverwijdering onderzocht. In totaal zijn 24 studies geanalyseerd waarin verschillende staplers en staples gebruikt worden. Indien zowel gerandomiseerde studies als niet-gerandomiseerde studies vergeleken worden, blijkt dat bij gebruik van staplers met tri-staple technologie (drie rijen nietjes met verschillende hoogte) met of zonder bio-absorbeerbare versterking, meer pancreasfistels voorkomen dan bij gebruik van hetzelfde type stapler zonder deze technologie. De hoogte van de staple heeft ook effect op het aantal pancreasfistels, zo presteren bij de lineaire staplers de groene staples (4.8 mm) het beste en bij de tri-staplers de paarse staples (3 à 4 mm). Verder is ook de compressietechniek van belang en zijn er minder pancreasfistels wanneer na het doorsnijden van de pancreas de stapler nog enkele minuten gesloten blijft. De gerandomiseerde studies laten zien dat staplers met extra versterking en specifiek met bio-absorbeerbare versterkingen of vooraf versterkte staples een meerwaarde bieden. De resultaten zijn echter niet statistisch significant, wat betekent dat er een reële kans is dat deze resultaten uit toeval voortkomen. Impact Pancreasstaartresecties worden minder vaak uitgevoerd dan centrale of volledige verwijdering van de pancreas, deels omdat er minder vaak afwijkingen in de staart zijn en deels omdat het langer duurt alvorens er symptomen zijn. Door verbeterde beeldvormingstechnieken, worden pancreas-letsels vroeger gedetecteerd waardoor steeds meer pancreasstaartresecties worden uitgevoerd. Bijgevolg is het van belang dat deze chirurgische ingreep geoptimaliseerd wordt en dat het aantal complicaties, met als voornaamste complicatie de pancreasfistels, naar beneden wordt gebracht. Er is een tendens richting een lager risico op pancreasfistel indien naast het gebruik van een stapler ook een versterkingsmateriaal op de nietlijn wordt aangebracht. Deze tendens is ook aanwezig wanneer specifiek een bio-absorbeerbare versterking wordt gebruikt en bij een al op voorhand versterkte staple. De resultaten zijn echter niet statistisch significant en de huidige literatuur bevat een groot aantal beperkingen. Verder onderzoek met gestandaardiseerde richtlijnen die specifiek verschillende type staplers en staplehoogtes vergelijken is nodig om een sterkere conclusie te kunnen trekken rond de meest optimale stapler- en staplekeuze.

Promotor Frederik Berrevoet
Opleiding Geneeskunde
Domein Chirurgie
Kernwoorden stapler staple POPF DP pancreas pancreasfistel distale pancreatectomie pancreatectomie