Op weg naar een duurzamer operatiekwartier

De Ryck Nathan, 2025
Op weg naar een duurzamer operatiekwartier In een tijdperk waarin de aarde onze zorg nodig heeft als nooit tevoren, neemt de gezondheidszorg, en het operatiekwartier in het bijzonder, een onverwachte hoofdrol op zich. Ziekenhuizen dragen momenteel bij aan ongeveer 5% van de wereldwijde CO2-uitstoot. Operatiekamers zijn hierin grootverbruikers door hun hoge energiebehoefte, aanzienlijke afvalproductie en het gebruik van anesthesiegassen. Ondertussen brengt klimaatverandering de meest kwetsbaren onder ons in gevaar, met helse temperaturen, nieuwe infectieziekten en vervuilde lucht als nieuwe uitdagingen voor de gezondheid. Dit vraagt om een fundamentele heroriëntatie binnen de zorgsector, een transitie naar duurzame praktijken die niet langer ten koste van onze omgeving gaan. Dit onderzoek richt zich op het vergroenen van operatiekwartieren en brengt bestaande literatuur over energiebeheer, afvalreductie en duurzame anesthesie in kaart. Uit deze studie blijkt dat praktische ingrepen zoals lage-stroom-anesthesie, afvalscheiding en het gebruik van herbruikbare materialen zowel haalbaar als financieel verantwoord zijn. Afvalbeheer kan bijvoorbeeld de hoeveelheid medisch afval met meer dan de helft verminderen, en herbruikbare chirurgische materialen leveren beduidende kostenbesparingen op. Elke stap brengt ons dichter bij een toekomst waarin zorg niet alleen levens redt, maar ook het leven op aarde ondersteunt en respecteert. Door duurzaamheid te verankeren in de kern van de zorginstellingen kunnen ziekenhuizen niet alleen een positieve invloed uitoefenen op de wereld, maar ook de zorgprofessionals zelf inspireren om zorgzaam te handelen voor zowel hun patiënten als de planeet. Het operatiekwartier kan dienen als levend bewijs dat technologische vooruitgang hand in hand kan gaan met zorg voor de natuur. Zo wordt het ziekenhuis niet langer enkel een plaats van genezing, maar ook een bron van hoop en een baken van verantwoordelijkheid voor onze gezamenlijke toekomst. In dit streven naar duurzaamheid biedt het operatiekwartier de zorgsector een kans om voorop te lopen in de wereldwijde transitie naar een samenleving die gezondheid en welzijn op een harmonieuze en verantwoorde manier nastreeft. In elk hergebruikt instrument, elke druppel bespaard water en elk bescheiden stapje in energiebeheer ligt de belofte vervat van een wereld waarin zorg écht geen schade doet.

Promotor Renaat Peleman
Opleiding Geneeskunde
Domein Chirurgie
Kernwoorden duurzaamheid anesthesie energie Operatiekwartier Afvalbeheer