Dementie is een sluipende aandoening die steeds vaker voorkomt omwille van de vergrijzing van onze bevolking. Hierdoor komen steeds meer mensen in contact met geliefden die met deze ziekte worstelen, wat een grote emotionele impact met zich meebrengt. Deze ontwikkelingen hebben geresulteerd in een diepgaand debat over de meest effectieve manieren om mensen met dementie in hun dagelijkse leven te ondersteunen en hun de best mogelijke zorg te bieden. Terwijl enerzijds palliatieve zorg een cruciale rol vervult in het verlichten van hun lijden is euthanasie anderzijds, de zorg om deze pijn te beëindigen wanneer de levenskwaliteit voor de patiënt onvoldoende wordt en het ziekteproces leidt tot ondraaglijk lijden. Om euthanasie te kunnen vragen moet de patiënt wel wilsbekwaam zijn, en dat is zeker in de latere fases van dementie niet gewaarborgd. Heel wat mensen geven aan dat ze niet verder willen leven zodra ze hun helderheid van denken verliezen en geleidelijk aan hun herinneringen niet meer kunnen ophalen. Dit roept de prangende vraag op voor familieleden, artsen en andere zorgverleners: wat te doen wanneer iemand die dit duidelijk vooraf aangehaald had daadwerkelijk in zo’n situatie belandt? Het is een uitdaging die ons dwingt na te denken over de grenzen van menselijkheid en de ethische verantwoordelijkheden die daarbij komen kijken. De ethische vraag of euthanasie bij gevorderde dementie al dan niet moet worden toegestaan in België roept een levendig debat op. Dit onderwerp verschijnt regelmatig in de media, wat bijdraagt aan de groeiende discussie binnen de samenleving. De meningen hierover variëren sterk, zowel in persoonlijke gesprekken tussen vrienden en familieleden als bij intensieve discussies in een politieke omgeving. Ook voor artsen, die verantwoordelijk zijn voor het uitvoeren van de euthanasie, vormt dit een cruciale ethische kwestie. Het verzoek om euthanasie op basis van een voorafgaande wilsverklaring (Advance Euthanasia Directive of AED), zoals het geval is bij een gevorderde dementie, maakt de situatie voor veel artsen nog complexer aangezien de persoon op het moment van uitvoering mogelijk niet in staat is zijn of haar wil te uiten. Dit roept belangrijke vragen op over de interpretatie van de AED en de morele verantwoordelijkheden van de artsen in deze delicate situaties. Zoals vermeld is het dus geen makkelijke discussie met een ‘ja/nee’ antwoord maar is het veel meer dan dat. In deze masterproef wordt een gedetailleerde inleiding gegeven waarin verschillende types dementie, de wetgeving en procedures met betrekking tot euthanasie en PS grondig worden besproken. Tevens wordt verwezen naar een bekend geval dat in de media is verschenen waardoor een goede context wordt gecreëerd. Daarnaast wordt er uitgebreid ingegaan op de uiteenlopende visies met betrekking tot dit onderwerp, variërend van de opvattingen van het brede publiek tot die van gespecialiseerde artsen binnen het domein. Hierdoor wordt een compleet en genuanceerd beeld geschetst van de complexe ethische en juridische vraagstukken rondom euthanasie bij dementie. Deze masterproef heeft als doel een platform te bieden voor open dialoog tussen families, medici en de bredere gemeenschap door een analyse te maken van de voor- en tegenargumenten omtrent de uitbreiding van de euthanasiewetgeving. Naast een grondige bespreking van de juridische kaders worden ook persoonlijke ervaringen van betrokkenen meegenomen wat bijdraagt aan een volledig beeld van het onderwerp. Het streven is dat alle betrokkenen goed geïnformeerd zijn om beter te kunnen nadenken en reflecteren over dit complexe thema. Daarnaast stimuleert de masterproef toekomstig onderzoek naar de ontwikkeling van een concrete en ondubbelzinnige wilsverklaring en naar de verdere ontwikkeling van modellen die artsen kunnen ondersteunen bij het objectief evalueren van ondraaglijk lijden en wilsbekwaamheid. Tenslotte worden filosofische vragen aangewakkerd zoals de vraag of de oorspronkelijke wens van de patiënt voor euthanasie moet worden gevolgd of de wens moet worden aangepast naarmate de ziekte vordert en de persoonlijke identiteit verandert.